گستره اصلاحات امیرکبیر و ازدیاد دشمنان

گستره اصلاحات امیرکبیر و ازدیاد دشمنان

امیرکبیر که تلاشهای خود را بر برقراری نظم و قانون و به سامان کردن امور متمرکز کرده بود، اصلاحات گستردهای در زمینههای مختلف به انجام رساند که به سبب ریشهای و همهجانبه بودن، منافع بسیاری از فرصتطلبان و سودجویان را به خطر انداخت و بسیاری را به دشمنان امیر تبدیل کرد.

از جمله اصلاحات بنیادین امیر میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

برقراری نظم و امنیت و ثبات سیاسی در کشور، فرونشاندن فتنه باب، سرکوب شورش سالار در خراسان، ایجاد نظم و قانون در نیروی نظامی کشور، اصلاح بودجه، تأسیس کارخانههای مختلف، مبارزه با خرافهپرستی و نیز فرقههای ساختگی، اصلاح امور قضایی، حذف القاب و عناوین، تأسیس دارالفنون که از معروفترین و ماندگارترین اقدامات اصلاحی امیر است، تأسیس روزنامه وقایع الاتفاقیه بهعنوان نخستین روزنامه ایران، استخدام معلم و نیز افسران اروپایی برای آموزش نیروهای داخلی و بسیاری اصلاحات ریز و درشت دیگر.

در میان اصلاحات امیر، آنچه سبب دشمنی و بدخواهی درباریان، شاهزادگان و سفارتخانههای روس و انگلیس نسبت به او شد میتوان موارد زیر را برشمرد:

استقلال از دولتهای بیگانه و وابستهنبودن به هیچیک از قدرتها، مسدودکردن سیستم رشوهخواری و واسطهگری در دربار و حرمسرا، تنظیم بودجه و کاهش مواجب و مستمریهای درباریان و حرمسرا، کاهش هزینههای دربار و بریزوبپاشهای اندرونی و تلاش برای کاهش نفوذ حرمسرای شاهی، ازجمله این اقدامات است.

اما آنچه بیش از همه مطرح میشود، دشمنی و کینهورزی مهدعلیا مادر شاه نسبت به امیر است که دلایل گوناگونی را برای آن برشمردهاند.

توطئه عزل و قتل امیرنظام...